Gezinskaart van Jan Albert Sichterman (1692-1764)

Jan Albert SICHTERMAN, geboren Oosterstraat Groningen 19-09-1692, gedoopt (als Johan Albert) Martinikerk Groningen 23-09-1692, overleden Groningen 15-01-1764, zoon van Galenus SICHTERMAN en Margaretha CELOSSE.

Jan Albert Sichterman, 1755
(schilderij van C.L. Haverkamp)

Loopbaan.
Jan Albert had een politieke loopbaan in het vooruitzicht.
Maar in 1716 stak hij in Namen, als jong officier tijdens een duel om een vrouw uit Kampen, per ongeluk zijn tegenstander dood.
Om zijn straf te ontlopen, vluchtte hij naar het Verre Oosten. Hij nam dienst bij de Verenigde Oost Indische Compagnie (V.O.C.) en vertrok in april 1716 als onderkoopman aan boord van “De Generale Vrede” naar Batavia. Hier kwam hij een half jaar later aan.
Zijn vele goede connecties daar zorgden ervoor, dat het V.O.C.-bestuur in Azië hem een jaar later als onderkoopman naar Houghly in de Bengalen stuurde.
Daar trouwde trouwde hij met de dochter van de directeur van Verenigde Oost Indische Compagnie (V.O.C.) en nam zijn plaats in als directeur.

Jan is getrouwd Houghly (Bengalen, Indië) 20-03-1721 met Sibilla Volkera SADELIJN, geboren Houghly 03-12-1699, overleden Grote Markt Groningen 17-03-1781, dochter van Jacob SADELIJN en Anna Francois PELFROM.

Sybille Volkera Sadelijn met dochters Sybilla Volkera en Christina Elisabeth
(geschilderd door Philip van Dijk)

Uit dit huwelijk:

  1. Anthony Ewoud SICHTERMAN, geboren Houghly (Bengalen, Indië) 18-02-1722, overleden Den Haag 24-03-1756. Directeur der Bengalen.
    Hij is getrouwd Westerbroek 20-01-1743 met Josina Petronella ALBERDA, geboren Grote Markt Groningen, gedoopt Martinikerk Groningen 01-12-1724, overleden Groningen 24-04-1804, dochter van Mello ALBERDA en Catharina Magdalena ALBERDA.
  2. Galenus Jacob SICHTERMAN, geboren Houghly (Bengalen, Indië) 29-12-1722, overleden 18-06-1725.
  3. Francina Margaretha SICHTERMAN, geboren Batavia, gedoopt Batavia 16-03-1724, overleden aan de Grote Markt Groningen 23-09-1789.
    Zij is getrouwd Groningen 22-02-1744 met Scato GOCKINGA, geboren Oosterstraat Groningen, gedoopt Martinikerk Groningen 25-11-1712, overleden Groningen 24-02-1799, zoon van Hindrick GOCKINGA en Tateke Helena SICHTERMAN.
  4. Johanna Maria SICHTERMAN, geboren Houghly (Bengalen, Indië) 27-08-1726, overleden Poelestraat Groningen 03-01-1757.
    Zij is getrouwd Groningen 23-05-1744 met Berent van IDDEKINGE, geboren Grote Markt Groningen, gedoopt Martinikerk Groningen 09-03-1717, overleden Groningen 16-06-1801, zoon van Pieter Rembt van IDDEKINGE en Bartha (Beerta) Johanna GERLACIUS.
  5. Gerrit Jan SICHTERMAN, geboren Batavia, gedoopt Batavia 08-05-1727, overleden Utrecht 19-03-1796. Ritmeester.
    Hij is getrouwd Groningen 01-02-1749 met Constantia Maria SMISSAERT, geboren Utrecht 25-07-1723, gedoopt Utrecht 28-07-1823, overleden Utrecht 15-08-1787, dochter van Hieronimus SMISSAERT en Sophia Alida van LUCHTENBURG.
  6. Jan Albert SICHTERMAN, geboren Cassimbazar, India 17-09-1733, overleden 1750.
  7. Sibilla Volkera SICHTERMAN, geboren Houghly (Bengalen, Indië) 06-09-1735, overleden Groningen 09-03-1803.
    Zij is getrouwd (door ds. Jansonius) Der Aa-Kerk Groningen 16-03-1755 met Rembt Tobias van IDDEKINGE, geboren Grote Markt Groningen, gedoopt Martinikerk Groningen 10-12-1715, overleden Groningen 27-07-1778, zoon van Pieter Rembt van IDDEKINGE en Bartha (Beerta) Johanna GERLACIUS.
  8. Christina Elisabeth SICHTERMAN, geboren Houghly (Bengalen, Indië) 26-11-1738, gedoopt Calcutta 05-02-1739, overleden in Keith Hall, Inverurie, Aberdeenshire Schotland 26-03-1809.
    Zij is getrouwd (door prof. Kuipers) Academiekerk Groningen 09-03-1766 met Anthony Adriaan FALCONER, 5e Graaf van Kintore, 7e Lord van Halkerton, geboren Oosterstraat Groningen, gedoopt Martinikerk Groningen 02-02-1742, overleden Keith Hall, (Kintore, Inverurie), Aberdeenshire, Schotland 30-08-1804, zoon van William FALCONER en Rembertina Maria van IDDEKINGE.
Jan Albert Sichterman met zonen Jan Albert en achter Gerrit Jan in 1745.
(geschilderd door Philip van Dijk, afbeelding van Wikipedia)

Verzamelaar.
Naast zijn functie als directeur van de V.O.C. drijfde Jan Albert privé ook handel en werd hierdoor bijzonder rijk.
Hij verzamelde 17e eeuwse Nederlandse schilderijen en veel Chinees porcelein, dat speciaal voor hem werd gemaakt (Chine de Commande). Dit porcelein is herkenbaar aan het familiewapen met een eekhoorn, een toepasselijk symbool voor de nijvere verzamelaar.

Terugkeer in Groningen.
In het najaar van 1745 keert Jan met terug naar zijn geboortestad Groningen. Zijn kinderen waren al eerder naar Nederland teruggestuurd voor hun opvoeding. Drie van hen waren inmiddels getrouwd.
Hij arriveerde met een vloot van 25 schepen, waarvan er 2 waren volgeladen met Chinees porcelein.  In de laatste jaren van zijn verblijf in Indië had hij in de stad aan de Ossenmarkt 4-6 een herenhuis laten bouwen en een buitenverblijf in de provincie. Op 26 maart 1743 werd de eerste steen gelegd voor het “paleis”  aan de Ossenmarkt. Speciaal hiervoor werd er een herinneringstroffel gemaakt. Deze troffel is nu in het bezit van het Groninger Museum.

Sichterman’s troffel.
(afbeeling van Groninger Museum)

De Bengaal.
Het gedrag van Jan Albert deed de stadjers versteld staan en hij werd ook wel “De Bengaal” genoemd.
Hij zou zich hebben laten rondrijden in een koets met 6 paarden en 6 donkere bedienden. Vanuit het open raam gooide hij goudstukken naar buiten. Ook stond hij bekend als een rokkenjager.
In het huis aan de Ossenmarkt werden zijn verzameling kunstschatten letterlijk opgestapeld. Nog steeds gaat het verhaal rond dat Jan Albert Sichterman ook een prinses uit Indië had meegenomen. Ze was gesluierd en vertoonde zich nooit.  Ze stierf  snel omdat ze niet tegen het Nederlandse klimaat kon. Zodat ze haar schoonheid kon behouden liet Jan Albert haar balsemen. Ze werd in een loden kist met glas gelegd en op zolder van zijn huis geplaatst. Het verhaal gaat dat hij regelmatig naar zolder ging om haar te bekijken. Maar toen het daar ging spoken, is ze bij fakkellicht in de grafkelder van de Nieuwe Kerk bijgezet.

Clara.

Clara, geschilderd door Jean Baptiste-Oudry (foto van Wikipedia)
Clara, geschilderd door Jean Baptiste-Oudry
(foto van Wikipedia)

Clara was een neushoorn, die toen zij een maand oud was, door Jan Albert in 1738 werd opgenomen. Indische jagers hadden haar moeder doodgeschoten. Clara mocht in en om het huis vrij rondlopen. In 1740 schonk of verkocht Jan de neushoorn aan een kapitein, die haar meenam naar Nederland. Op 22 juli 1741 werd ze uitgescheept in Rotterdam en meteen tentoongesteld.
Ze stierf in Londen op 14 april 1758.

Overlijden Jan Albert Sichterman.
Jan Albert Sichterman is na zijn dood in 1764 zeer waarschijnlijk in de Martinikerk in Groningen begraven. In 1770  verkocht zijn weduwe Sybilla het huis aan de Ossenmarkt en ging aan de Grote Markt wonen.  Het monumentale pand is nu een Rijksmonument.

Het oorspronkelijk ontwerp van het huis aan de Ossenmarkt.
(afbeelding van Wikipedia)